Evcil dostlarımızın sağlığını korumak, yalnızca onların mutluluğu için değil, bizimle paylaştıkları ortak yaşam alanlarının güvenliği için de önemlidir. Kedi ve köpeklerde sık rastlanan, iç organlara veya deri yüzeyine tutunarak yaşayan parazitler, basit bir kaşıntıdan çok daha ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabilir.
Halk arasında “iç dış parazit aşısı” olarak bilinen uygulama aslında bir aşı değil; damla, tablet veya enjeksiyon şeklinde uygulanan koruyucu parazit ilacıdır. Tokat Patiköşk Veteriner Kliniği olarak hazırladığımız bu rehberde iç ve dış parazit uygulamalarını ayrıntılarıyla anlatıyoruz.
İç dış parazit nedir ve neden önemlidir?
Deri üzerinde, altında veya tüylerde yaşayıp beslenen parazitlere dış parazit; iç organlarda yaşayan ve oradan beslenen parazitlere iç parazit denir. Bu parazitler tutundukları canlıya ciddi zararlar verebilir.
Bazı parazitler dışkı ve temas yoluyla insanlara da geçebilir (zoonoz). Bu nedenle düzenli parazit uygulaması, dostunuzla birlikte ailenizin sağlığını da korur.
Evcil hayvanlarda sık görülen bazı parazit grupları şunlardır:
- Tek hücreli parazitler (örneğin Toxoplasma)
- Yassı solucanlar ve şeritler (örneğin kist hidatiğe yol açan Echinococcus granulosus)
- Yuvarlak solucanlar
Düzenli iç parazit tableti ve dış parazit damlası gibi uygulamalarla bu hastalıkların önüne geçilebilir.
Köpeklerde iç dış parazit uygulaması
Amaç, köpeğinizin iç organlarına yerleşen parazitleri yok etmek ve deri üzerindeki pire, kene gibi dış parazitlerden korumaktır. Veteriner hekimin uygulayacağı tedaviyle iç parazitler öldürülür ve dışkı yoluyla vücuttan atılır.
Köpeklerde iç parazit belirtileri
- Karın şişliği ve gaz
- İshal ve kanlı ishal
- Kansızlık (anemi) ve kilo kaybı
Köpeklerde dış parazit belirtileri
- Deride kızarıklık, yaralar ve şiddetli kaşıntı
- Tüy yapısında bozulma ve bölgesel tüy dökülmesi
Köpeklerde iç dış parazit uygulaması kaç ayda bir yapılır?
Yavru köpeklerde ilk parazit uygulaması genellikle 7 haftalıkken yapılır. İlk uygulamanın ardından, köpeğinizin yaşı fark etmeksizin ömrü boyunca her 2-3 ayda bir tekrarlanması önerilir. Uygulama; hekim kontrolünde tablet, damla veya enjeksiyon şeklinde yapılabilir.
Kedilerde iç dış parazit uygulaması
Kediler yedikleri yiyeceklerden veya temas ettikleri diğer canlılardan parazit kapabilir. Özellikle sokak kedileriyle temas eden kedilerde bulaşma olasılığı yüksektir. Tedavi edilmeyen yoğun parazit yükü, özellikle yavrularda ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
- Kedilerde iç parazit belirtileri: İshal, kanlı dışkı, halsizlik, şişmiş karın, kusma ve aşırı zayıflama.
- Kedilerde dış parazit belirtileri: Deride kızarıklık, kaşıntı, tüy dökülmesi ile deri ve tüyde değişimler.
Kedilerde iç dış parazit uygulaması kaç ayda bir yapılır?
Kedilerde ilk uygulama 6-8 haftalıkken yapılır. Yetişkin kedilerde ev içinde yaşayanlar için ortalama 2-3 ayda bir, dışarı çıkan kediler için 1-2 ayda bir tekrarlanması önerilir. Kedinize uygun aralığı veteriner hekiminiz belirler. Aşılarla birlikte planlama için kedi aşı takvimi yazımıza bakabilirsiniz.
Evde iç dış parazit uygulaması yapılır mı?
Birçok hasta sahibi parazit damlalarını veya tabletlerini evde uygulamayı dener. Ancak ilacın dozu hayvanın kilosuna göre belirlenir; doğru bölgeye uygulanması ve genel sağlık durumunun değerlendirilmesi veteriner hekim bilgisi gerektirir. Yanlış doz veya eksik uygulama, parazitlerin ölmemesine ya da dostunuzun zehirlenmesine yol açabilir. Köpekler için üretilen bazı ürünler kediler için tehlikelidir. Bu nedenle uygulamaların hekim kontrolünde yapılmasını öneririz.
Pire ve kenelerin bulaştırdığı kan paraziti
Düzenli dış parazit uygulaması yapılmayan kedi ve köpeklerde, pire ve kene gibi asalakların taşıdığı kan parazitlerinin (örneğin hemoplazmozis) görülme ihtimali artar.
Hastalık, enfekte bir kene veya pirenin ısırmasıyla ya da başka hayvanlarla kavga sırasında bulaşabilir; kansızlığa ve yüksek ateşe neden olabilir. Erken teşhis edilip tedaviye başlanırsa iyileşme şansı yüksektir. Bağışıklığın düştüğü dönemlerde tekrarlayabildiği için asıl çözüm, dış parazit uygulamalarını aksatmamaktır.
Kuşlar için not: Papağan ve muhabbet kuşu gibi türlerde de bağırsak parazitleri görülebilir. İshal, kusma ve iştahsızlık durumlarında kuş veterineri hizmetimize başvurabilirsiniz.
İç dış parazit uygulaması fiyatı ve randevu
Ücret; hayvanın türüne, kilosuna ve uygulanacak ilacın formuna (damla, tablet, enjeksiyon) göre değişir. Düzenli parazit uygulaması, sonradan ortaya çıkabilecek hastalıkların tedavisinden çok daha kolay ve ekonomiktir; bu nedenle ertelememenizi öneririz.
Tokat’ta güncel bilgi almak ve randevu oluşturmak için Patiköşk Veteriner Kliniği’ni 0530 907 44 37 numarasından arayabilir veya WhatsApp’tan yazabilirsiniz.